Η χρήση των φυσικών και μηχανικών περιορισμών στις υπηρεσίες ψυχικής υγείας στην Ελλάδα συνεπάγεται πολλά ηθικά και πρακτικά ζητήματα. Η αιτιολόγηση της χρήσης αυτών των διαδικασιών είναι μάλλον αμφιλεγόμενη και υποκείμενη σε επιστημονική κριτική και αμφισβήτηση. Οι περιοριστικές μέθοδοι θέτουν τόσο τους ασθενείς όσο και το προσωπικό σε κίνδυνο για τραυματισμό ή και θάνατο. Επιπλέον, η εμπειρία του περιορισμού, μπορεί να είναι τραυματική ακόμα και όταν δεν έχει ως αποτέλεσμα τον φυσικό τραυματισμό του ασθενούς. Οι τύποι της φυσικής βλάβης περιλαμβάνουν αφυδάτωση, πνιγμό, κυκλοφορικές διαταραχές, δερματικά προβλήματα, απώλεια δύναμης, κινητικότητας, και διαταραχών των σφιγκτήρων. Μελέτες που σχετίζονται με τη χρήση αυτών των μεθόδων είναι διεθνώς εξαιρετικά περιορισμένες αν και οι ατομικές και κοινωνικές επιπτώσεις στους πάσχοντες, το εμπλεκόμενο προσωπικό, τους οικείους και τις οργανώσεις για τα δικαιώματα των ασθενών είναι εξαιρετικά εκτεταμένες. Παρόλ’ αυτά, οι μέθοδοι αυτές χρησιμοποιούνται για εξαιρετικά ταραγμένους και βίαιους ασθενείς σε δομές ψυχικής υγείας με σκοπό την προστασία των ασθενών και τρίτων προσώπων από σωματική βλάβη. Στρατηγικές λεκτικής αποκλιμάκωσης θα πρέπει να επιχειρούνται πριν από τη χρήση οποιασδήποτε μορφής περιορισμού. Στην Ελλάδα, δεν υπάρχουν αυστηρές κατευθυντήριες γραμμές για τη χρήση λιγότερο περιοριστικών και αποτελεσματικών παρεμβάσεων στη διέγερση ή/και βίαιη συμπεριφορά ώστε να μπορούν να αποφευχθούν οι περιορισμοί. Φυσικοί, χημικοί και μηχανικοί περιορισμοί δεν θα πρέπει να χρησιμοποιούνται για λόγους ευκολίας ή τιμωρίας. Οι επαγγελματίες υγείας θα πρέπει να κατανοούν και να ακολουθούν τις κατάλληλες διαδικασίες κατά τον περιορισμό ενός ασθενούς ώστε να εξασφαλισθεί η ασφάλεια και η αξιοπρέπεια του ατόμου. Η μη τήρηση των σχετικών οδηγιών είναι δυνατόν να οδηγήσουν σε νομικές ενέργειες από τον ασθενή, την οικογένεια και τις ανεξάρτητες αρχές για την ψυχική υγεία. Ο περιορισμός έχει σε πολλές μορφές, όπως τη χημική, φυσική και μηχανική. Η κλινική κρίση πρέπει να διέπεται από σύνεση ως προς τον προσδιορισμό της ανάγκης εφαρμογής κάθε σχετικής απόφασης. Οι ψυχίατροι, οι νοσηλευτές ψυχικής υγείας και το λοιπό νοσηλευτικό προσωπικό που εμπλέκονται στην αρχική αξιολόγηση, το επίπεδο του περιορισμού, και την ίδια τη διαδικασία των περιορισμών, στην παρακολούθηση και την εκ νέου αξιολόγηση του επιπέδου ασφαλείας, θα πρέπει να είναι ενήμεροι σχετικά με τις κατευθυντήριες οδηγίες αλλά και το ευρύ φάσμα των ενδεχομένων επιπλοκών. Πέρα από τις σαφείς ανησυχίες του κοινού και των επαγγελματιών ψυχικής υγείας για τους περιορισμούς, οι διαδικασίες αυτές είναι επί πλέον δαπανηρές για τις υπηρεσίες ψυχικής υγείας. Στη μελέτη μας υπολογίσθηκε το κόστος των διαδικασιών ανά ασθενή, με εξαίρεση τις δαπάνες φαρμακευτικής αγωγής. Σύμφωνα με τα στοιχεία μας κάθε μηχανική καθήλωση κοστίζει τουλάχιστον 57,28 € και κάθε απομόνωση 47,16 € αντίστοιχα όταν η διάρκειά τους είναι έως 2 ώρες και αυξάνεται ανάλογα με την παράταση των διαδικασιών περιορισμού.

Λέξεις ευρετηρίου: Μέθοδοι περιορισμού, απομόνωση, καθήλωση, κόστος.

Γ. Αλεβιζόπουλος, Β. Μποζίκας, Χ. Τουλούμης (σελίδα 306)

Πλήρες άρθρο σε pdf