Παρά την εκτεταμένη έρευνα, η ακριβής παθοφυσιολογία της σχιζοφρένειας παραμένει ασαφής, αλλά αυξανόμενα στοιχεία υποδεικνύουν ότι η δυσλειτουργία των μιτοχονδρίων και το οξειδωτικό στρες παίζουν σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξή της. Η μιτοφαγία, η επιλεκτική αποδόμηση των κατεστραμμένων ή δυσλειτουργικών μιτοχονδρίων, διαδραματίζει κρίσιμο ρόλο στη διατήρηση της κυτταρικής ομοιόστασης και αναγνωρίζεται όλο και περισσότερο για τις επιπτώσεις της σε διάφορες νευροψυχιατρικές διαταραχές, συμπεριλαμβανομένης της σχιζοφρένειας. Αυτή η ανασκόπηση εξετάζει τις τρέχουσες γνώσεις σχετικά με τη μιτοφαγία και τη σχέση της με τη σχιζοφρένεια. Η αναζήτηση της βιβλιογραφίας πραγματοποιήθηκε στις βάσεις δεδομένων PubMed-Medline και Scopus, και ως αφηγηματική ανασκόπηση, η μεθοδολογία επικεντρώνεται στην ολοκληρωμένη κάλυψη και σύνθεση σχετικών μελετών. Η υπόθεση της ανασκόπησης υποστηρίζει ότι υπάρχει σύνδεση μεταξύ της μιτοφαγίας και της σχιζοφρένειας. Οι όροι που χρησιμοποιήθηκαν στην αναζήτηση ήταν “mitophagy”, “schizophrenia” με τον Boolean όρο “AND”. Η σχέση μεταξύ της μιτοφαγίας και της σχιζοφρένειας είναι σύνθετη και πολυδιάστατη, περιλαμβάνοντας τη δυσλειτουργία των μιτοχονδρίων, τη νευροφλεγμονή, και την ακεραιότητα των ολιγοδενδροκυττάρων και των μικρογλοιακών κυττάρων. H σχιζοφρένεια συνδέονται με δυσλειτουργική μιτοφαγία και αυξημένο οξειδωτικό στρες. Αυτοί οι εμπλεκόμενοι μηχανισμοί μπορούν να συμβάλουν στην εξήγηση των κοινών συμπτωμάτων, ιδιαίτερα των γνωστικών ελλειμμάτων. Παρά τα υποσχόμενα δεδομένα που συνδέουν τη μιτοφαγία με τη σχιζοφρένεια, η τρέχουσα έρευνα έχει περιορισμούς. Μεγάλο μέρος των στοιχείων για τη δυσλειτουργία της μιτοφαγίας στη σχιζοφρένεια προέρχεται από ζωικά μοντέλα ή μεταθανάτιες μελέτες, τα οποία μπορεί να μην αποδίδουν πλήρως την πολυπλοκότητα της διαταραχής στους ανθρώπους. Επιπλέον, η μελέτη της μιτοφαγίας in vivo είναι ιδιαίτερα δύσκολη, ειδικά στον ανθρώπινο εγκέφαλο, καθιστώντας δύσκολη την άμεση παρατήρηση των διαδικασιών μιτοφαγίας σε ασθενείς με σχιζοφρένεια. Η μιτοφαγία και η δυσλειτουργία της ενδέχεται να συμβάλλουν στην παθοφυσιολογία της σχιζοφρένειας. Τα στοιχεία δείχνουν ότι η εξασθενημένη μιτοφαγία μπορεί να οδηγήσει σε δυσλειτουργία ενεργειακής ρύθμισης, οξειδωτικό στρες και νευροφλεγμονή, όλα εκ των οποίων εμπλέκονται στη σχιζοφρένεια. Παρά το γεγονός ότι χρειάζεται περισσότερη έρευνα, η πιθανή σύνδεση μεταξύ της μιτοφαγίας και της σχιζοφρένειας αποτελεί ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον πεδίο για μελλοντικές μελέτες και ανάπτυξη θεραπευτικών μεθόδων. Η στόχευση της μιτοφαγίας θα μπορούσε να προσφέρει νέες προσεγγίσεις για την αντιμετώπιση των γνωστικών και αρνητικών συμπτωμάτων, δίνοντας ελπίδα για καλύτερα θεραπευτικά αποτελέσματα.

ΛΕΞΕΙΣ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟΥ: Μιτοχόνδρια, μιτοφαγία, σχιζοφρένια, δυσλειτουργία μιτοχονδρίων.

Νικόλαος Σταθαράκος

Πλήρες Άρθρο σε pdf (Αγγλικά)