Η αιδοιοδυνία αποτελεί ένα υποδιαγνωσμένο σύνδρομο πόνου με επίμονη διάρκεια συνήθως χωρίς αναγνωρίσιμη οργανική αιτία. Επηρεάζει αρνητικά την ποιότητα ζωής, την ψυχική υγεία, τις ρομαντικές σχέσεις και τη σεξουαλική λειτουργικότητα των γυναικών. Σκοπός της παρούσας ανασκόπησης ήταν η συστηματική προσέγγιση των ερευνητικών δεδομένων που έχουν προκύψει από τυχαιοποιημένες κλινικές δοκιμές σχετικά με την αποτελεσματικότητα της Γνωσιακής Συμπεριφορικής Θεραπείας στον αντιλαμβανόμενο πόνο και τη σεξουαλική λειτουργικότητα γυναικών με αιδοιοδυνία, ασχέτως χρονικής στιγμής δημοσίευσης. Η ανασκόπηση πραγματοποιήθηκε σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες PRISMA. Η αναζήτηση της βιβλιογραφίας πραγματοποιήθηκε βάσει συγκεκριμένων κριτηρίων καταλληλότητας στις βάσεις δεδομένων Pubmed, PsycInfo και Scopus με τη χρήση των κατάλληλων λέξεων-κλειδιά. Η μεθοδολογική ποιότητα των συμπεριλαμβανόμενων μελετών αξιολογήθηκε με το Jadad Scale. Η αναζήτηση κατέληξε σε 10 μελέτες που συνέκριναν την αποτελεσματικότητα της Γνωσιακής Συμπεριφορικής Θεραπείας εν συγκρίσει με άλλες ψυχοθεραπευτικές προσεγγίσεις και κλινικές, φαρμακευτικές και χειρουργικές παρεμβάσεις σε 835 γυναίκες με αιδοιοδυνία. Τα αποτελέσματα ανάδειξαν την υπεροχή της Γνωσιακής Συμπεριφορικής Θεραπείας σε σχέση με τοπικές φαρμακευτικές θεραπείες με σημαντικές βελτιώσεις στη σεξουαλική λειτουργία και τη διαχείριση του πόνου, κυρίως σε βάθος χρόνου. Οι συγκρίσεις με άλλες ψυχοθεραπευτικές προσεγγίσεις (γνωσιακή θεραπεία βασισμένη στην ενσυνειδητότητα, υποστηρικτική ψυχοθεραπεία) κατέληξαν σε παρόμοια αποτελέσματα. Εν συγκρίσει με φυσικοθεραπευτικά και χειρουργικά πρωτόκολλα, η Γνωσιακή Συμπεριφορική Θεραπεία κατέληξε σε ευνοϊκότερα αποτελέσματα, αν και η βελτίωση της σεξουαλικής λειτουργίας ήταν σημαντική κυρίως κατά την παρακολούθηση 6 μήνες μετά την ολοκλήρωση των παρεμβάσεων. Η Γνωσιακή Συμπεριφορική Θεραπεία φάνηκε να βοηθά μέσω της αμφισβήτησης δυσλειτουργικών σκέψεων, της μείωσης της καταστροφολογικής ερμηνείας γύρω από τον πόνο, και την ανάπτυξη εναλλακτικών στρατηγικών αντιμετώπισής του. Παρά τις ενθαρρυντικές ενδείξεις, υπήρχαν διαφοροποιήσεις σε επίπεδο γνωσιακών-συμπεριφορικών παρεμβάσεων, των ομάδων σύγκρισης και των εργαλείων αξιολόγησης των υπό διερεύνηση μεταβλητών, γεγονός που καθιστά δύσκολη την άμεση σύγκριση των ευρημάτων. Τα αποτελέσματα, τα οποία παρουσιάζονται αφηγηματικά βάσει τύπου παρέμβασης και ευρημάτων, ανάδειξαν τη Γνωσιακή Συμπεριφορική Θεραπεία ως μια υποσχόμενη, μη φαρμακευτική προσέγγιση για τη διαχείριση της αιδοιοδυνίας. Η εκπαίδευση των κλινικών γιατρών και των ψυχοθεραπευτών θα συμβάλει στην ενίσχυση της έγκαιρης διάγνωσης και την αποτελεσματική θεραπεία αυτής της διάγνωσης.

ΛΕΞΕΙΣ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟΥ: Αιδοιοδυνία, γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία, πόνος, σεξουαλική λειτουργία, τυχαιοποιημένη κλινική δοκιμή, συστηματική ανασκόπηση

Supplementary material

Γαρυφαλιά Μπιτζή, Ιουλία Κόκκα, Ηρακλής Μουρίκης

Supplementary Material

Πλήρες Άρθρο σε pdf (Αγγλικά)