Για περισσότερο από μισό αιώνα, στερεοτακτικές νευροχειρουργικές επεμβάσεις χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία ασθενών με σοβαρά, εξαντλητικά συμπτώματα φαρμακοανθεκτικών ψυχιατρικών διαταραχών όπως η ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή (OCD). Τέτοιες χειρουργικές παρεμβάσεις περιλαμβάνουν τεχνικές διέγερσης και ιστικής καταστροφής (lesioning). Η καψοτομή είναι μια τεχνική ιστικής καταστροφής που στοχεύει την έσω κάψα. Ο σκοπός αυτής της συστηματικής ανασκόπησης είναι να εξετάσει την ασφάλεια της καψοτομής στη θεραπεία σοβαρών φαρμακοανθεκτικών ψυχιατρικών διαταραχών, εστιάζοντας στις επιπλοκές της. Μεθοδολογικά, έγινε βιβλιογραφική έρευνα χρησιμοποιώντας του όρους «ψυχιατρικός», «καψοτομή» και «επιπλοκές» στη βάση δεδομένων PubMed/Medline μέχρι το τέλος του 2022. Η αναζήτηση απέδωσε 41 αποτελέσματα. Μετά από έλεγχο δυνητικής καταλληλόλητας, 39 άρθρα σχετικά με το θέμα αναλύθηκαν περαιτέρω και χρησιμοποιήθηκαν τελικά για αυτήν την ανασκόπηση. Δε χρησιμοποιήθηκε ειδικό εργαλείο αξιολόγησης για τον κίνδυνο μεροληψίας σε αυτήν τη μελέτη. Η μεγάλη πλειονότητα των δεδομένων καψοτομής στη βιβλιογραφία προέρχεται από ασθενείς με OCD και οι κύριες μέθοδοι που χρησιμοποιούνται για αυτήν την επέμβαση είναι η κατάλυση με ραδιοσυχνότητες (RF), η ακτινοχειρουργική με γ-Knife (GKRS) και ο καθοδηγούμενος από μαγνητική τομογραφία εστιασμένος υπέρηχος (MRgFUS). Οι μετεγχειρητικές επιπλοκές είναι συνήθως παροδικές και αυτοπεριοριζόμενες. Αυτές περιλαμβάνουν νευρολογικές και ψυχιατρικές εκδηλώσεις, αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια, θρομβοεμβολικά επεισόδια και λοιμώξεις (αναπνευστικού, ουροποιητικού). Συνήθεις επιπλοκές είναι η κεφαλαλγία, το τοπικό οίδημα και το μετωπιαίο σύνδρομο. Άλλες επιπλοκές περιλαμβάνουν την αταξία, τις επιληπτικές κρίσεις, την ακράτεια ούρων, την αύξηση του βάρους και την κόπωση. Σχετικά με τις διαφορετικές τεχνικές, η ακράτεια ούρων, οι διαταραχές ύπνου, η κόπωση και ο αποπροσανατολισμός είναι συχνές αλλά παροδικές επιπλοκές της RF ιστικής καταστροφής. Η γ-καψοτομή ενέχει τον κίνδυνο ανεπιθύμητων ενεργειών της ακτινοβολίας, όπως η ακτινονέκρωση, το εγκεφαλικό οίδημα και ο σχηματισμός κύστεων. Ο MRgFUS φαίνεται να στερείται μερικών από τους εγγενείς κινδύνους των πιο επεμβατικών μεθόδων. Οι επιπλοκές της καψοτομής, συνήθως παροδικές και αυτοπεριοριζόμενες, περιλαμβάνουν νευρολογικές και ψυχιατρικές εκδηλώσεις, αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια, θρομβοεμβολικά επεισόδια και λοιμώξεις. Η εμφάνιση και η φύση τους εξαρτάται συνήθως από την επιλεχθείσα τεχνική. Ο κύριος περιορισμός αυτής της μελέτης είναι το γεγονός ότι πολλές μελέτες που περιλαμβάνονται είναι αναφορές περιστατικών και σειρών ασθενών. Ως αποτέλεσμα, ο συνολικός αριθμός των ασθενών που υποβλήθηκαν σε καψοτομή είναι περιορισμένος. Περαιτέρω έρευνα είναι αναγκαία ώστε να βελτιωθεί περισσότερο η ασφάλεια της καψοτομής. Δεν ελήφθη χρηματοδότηση για την παρούσα ανασκόπηση.

ΛΕΞΕΙΣ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟΥ: γ-Knife, επιπλοκές, έσω κάψα, ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή, καψοτομή.

Ιωάννης Ν. Μαυρίδης, Ευστράτιος-Στυλιανός Πυργελής

Πλήρες Άρθρο σε pdf (Αγγλικά)