Η εφηβεία (12 με 18 χρονών) αντιπροσωπεύει μια κρίσιμη περίοδο της ανάπτυξης, κατά την οποία ο δεσμός περνά σημαντικές αλλαγές καθώς τα άτομα πλοηγούνται σε νέες συναισθηματικές, γνωστικές και κοινωνικές προκλήσεις και έχουν την τάση να δημιουργούν βαθύτερες συνδέσεις με τους συνομηλίκους. Καθώς οι έφηβοι αναζητούν μεγαλύτερη αυτονομία και ταυτόχρονα έχουν ανάγκη να διατηρήσουν τη συναισθηματική σύνδεση με τα πρόσωπα φροντίδας, χρειάζεται οι μελέτες για το δεσμό να διερευνούν τους τρόπους με τους οποίους το σύστημα δεσμού εξελίσσεται στο χρόνο και τους παράγοντες που το επηρεάζουν. Πρώτον, παρουσιάζουμε μια ανασκόπηση διαφόρων διαστάσεων του δεσμού στην εφηβεία όπως αναδιοργάνωση των εσωτερικευμένων λειτουργικών μοντέλων, σχέσεις με την ομάδα συνομηλίκων, ρύθμιση συναισθήματος, σταθερότητα και αλλαγή στο δεσμό. Επιπλέον, επεξεργαζόμαστε σημεία κλειδιά για τα εργαλεία μέτρησης που χρησιμοποιούνται στην εφηβεία, αυτό-αξιολόγηση και εργαλεία που βασίζονται σε συνέντευξη, αναστοχαζόμενοι τις δυσκολίες της σύλληψης των δυναμικών του δεσμού σε αυτή την αναπτυξιακή φάση. Δεύτερον, διερευνούμε ευρήματα για τους τρόπους που η γονεϊκή ψυχική κατάσταση (ασφαλής-ανασφαλής και ανεπίλυτη) καθώς επίσης και η γονεϊκή αναστοχαστική ικανότητα μπορεί να επηρεάζουν τον εφηβικό δεσμό μέσα από μηχανισμούς διαγενεακής μετάδοσης. Εστιάζουμε ιδιαίτερα σε ευρήματα από κλινικά και υψηλού κινδύνου δείγματα. Τρίτον, διερευνούμε την επίδραση που έχει ο δεσμός στην εφηβεία σε αναπτυξιακά αποτελέσματα και ψυχοπαθολογία. Η ανασκόπηση εστιάζει σε ευρήματα από συγχρονικές και μακροσκοπικές μελέτες δυτικής κουλτούρας τόσο σε κοινοτικά όσο και σε κλινικά δείγματα στη διάρκεια των τελευταίων τριάντα ετών (1995-2025). Περιλαμβάνουμε μελέτες που αξιοποιούν μόνο εργαλεία μέτρησης δεσμού (π.χ. αποκλείοντας τη γονεϊκή προσκόλληση) και αποκλείουμε μελέτες για έφηβες μητέρες, υιοθετημένους εφήβους και μελέτες περίπτωσης. Στο τέλος, καταλήγουμε σε συμπεράσματα σε σχέση με πρόσφατες εξελίξεις στο πεδίο και μελλοντικούς ερευνητικούς προσανατολισμούς.
ΛΕΞΕΙΣ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟΥ: Δεσμός στην εφηβεία, διαγενεακή μετάδοση, αναστοχαστική ικανότητα, αναπτυξιακή ψυχοπαθολογία, ρύθμιση συναισθήματος.
Βαρβάρα Σαλαβού, Γεώργιος Γιαννακόπουλος