H νόσος Parkinson (NP) αποτελεί τη δεύτερη συχνότερη εκφυλιστική νόσο του κεντρικού νευρικού συστήματος, με συχνότητα 1% στις ηλικίες άνω των 60 ετών. Με τη βελτίωση της θεραπείας για τα κινητικά συμπτώματα της νόσου, οι νευροψυχιατρικές εκδηλώσεις αναγνωρίζονται όλο και περισσότερο ως κύρια αιτία της αναπηρίας και της κακής ποιότητας ζωής στους ασθενείς με NP. Εξάλλου, σε ορισμένες περιπτώσεις, νευροψυχιατρικές εκδηλώσεις προϋπάρχουν της εμφάνισης των κινητικών συμπτωμάτων της νόσου και δυνητικά μπορούν να αποτελέσουν σημεία έγκαιρης ανίχνευσης της νόσου και πρώιμων νοσοτροποποιητικών παρεμβάσεων. Επιπλέον, τα συμπτώματα αυτά σχετίζονται με σημαντική επιβάρυνση των φροντιστών και αυξημένη υγειονομική δαπάνη. Η αιτιοπαθογένεια των νευροψυχιατρικών εκδηλώσεων στη NP είναι πολυπαραγοντική και περιλαμβάνει μηχανισμούς που σχετίζονται με την αντιπαρκινσονική αγωγή, τη νευροεκφυλιστική διεργασία καθώς και με ψυχολογικούς παράγοντες που συνοδεύουν τη νόσο. Το στρες της νόσου, η εκφύλιση ντοπαμινεργικών, νοραδρενεργικών και σεροτονινεργικών συστημάτων, η δυσλειτουργία των υποφλοιωδών πυρήνων, του προμετωπιαίου φλοιού και των ραβδωτό-θαλαμικών-προμετωπιαίων κυκλωμάτων θεωρούνται ως πιθανοί παθογενετικοί μηχανισμοί. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι νευροψυχιατρικές εκδηλώσεις αποτελούν επιπλοκές της θεραπείας με εν τω βάθει ερεθισμό του υποθαλαμικού πυρήνα. Τα περισσότερα νευροψυχιατρικά συμπτώματα της NP παραμένουν αδιάγνωστα και υποθεραπευόμενα στην κλινική πράξη. Υπάρχει συνεπώς ανάγκη για ορθή και έγκαιρη αναγνώριση, διάγνωση και θεραπεία των συμπτωμάτων αυτών. H έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση των νευροψυχιατρικών διαταραχών της NP μπορεί να βελτιώσει την ποιότητα ζωής και τη λειτουργικότητα των ασθενών και να περιορίσει τη νοσηρότητα. Η θεραπευτική αντιμετώπιση των νευροψυχιατρικών εκδηλώσεων της NP είναι σύνθετη και συνίσταται στη βελτιστοποίηση της αντιπαρκινσονικής αγωγής, στην αντιμετώπιση υποκείμενων παθολογικών καταστάσεων, και σε περιπτώσεις, στη λήψη ψυχοτρόπων φαρμάκων. Παρόλο που η χορήγηση των νεότερων αντικαταθλιπτικών και άτυπων αντιψυχωσικών φαρμάκων έχει θετικά αποτελέσματα στην αντιμετώπιση των ψυχιατρικών συμπτωμάτων της NP, η ανταπόκριση στη φαρμακευτική αγωγή είναι συχνά κατώτερη της επιθυμητής και χωρίς επαρκή ερευνητική τεκμηρίωση. Σημαντικό ρόλο παίζουν οι ψυχοκοινωνικές και συμπεριφορικές παρεμβάσεις στον ασθενή και στον φροντιστή. H κατάλληλη ενημέρωση των επαγγελματιών υγείας αποκτά ιδιαίτερη σημασία για την αναγνώριση και αντιμετώπιση των νευροψυχιατρικών διαταραχών με σκοπό την καλύτερη έκβαση της NP. Η παρούσα ανασκόπηση αναφέρεται στην επιδημιολογία, στην αιτιο παθογένεια, στα κλινικά χαρακτηριστικά, στη διάγνωση και στην αντιμετώπιση των νευροψυχια τρικών εκδηλώσεων της NP, και συγκεκριμένα στην κατάθλιψη, στις αγχώδεις διαταραχές, στην ψύχωση, στην απάθεια, στην κόπωση, στις μεταβολές προσωπικότητας, στις διαταραχές των ανώτερων νοητικών λειτουργιών, στις διαταραχές ύπνου, στις διαταραχές ελέγχου των παρορμήσεων και στις σεξουαλικές διαταραχές.

Λέξεις ευρετηρίου: Nόσος Parkinson (ΝP), νευροψυχιατρικές εκδηλώσεις, ψυχοπαθολογία, κατάθλιψη, ψύχωση, γνωσιακή έκπτωση.

Ε. Οικονόμου & Θ. Παπαρρηγόπουλος (σελίδα 116) - Πλήρες άρθρο